पछिल्ला केहि महिनादेखि रुकुम पश्चिमका विभिन्न गाउँहरूबाट अवैध रूपमा अमेरिका जाने घटनामा तीव्र वृद्धि भएको छ। मानव तस्करीमा संलग्न समूहहरूले युवाहरूलाई उज्ज्वल भविष्यको झूटा वाचा गर्दै, अमेरिका पुग्ने आश्वासन दिएका छन्।

(विशु गुरुड) रुकुम पश्चिम, फागुन १ –स्थानीय बासिन्दाहरूका अनुसार, विगत एक वर्षमा दर्जनौं युवाहरूले लाखौँ रुपैयाँ तिरेर विभिन्न अवैध मार्ग अपनाएका छन्। यी व्यक्तिहरू मेक्सिको हुँदै अमेरिकी सीमामा प्रवेश गर्ने प्रयासमा छन्; कतिपयलाई सीमा सुरक्षा अधिकारीहरूले पक्राउ गरेको रिपोर्ट छ भने केहीले अस्थायी बसाइको अनुमति पनि पाएका छन्।

तर, डोनाल्ड ट्रम्प पुनः राष्ट्रपति बनेपछि यी अवैध आप्रवासीहरूको भविष्य अझ अनिश्चित देखिएको छ। ट्रम्पले २०१६–२०२० कार्यकालमा कडा आप्रवासन नीति अपनाएका थिए र पुनः सत्ता सम्हालेपछि अवैध आप्रवासीहरूलाई निष्कासन गर्ने नीति लागु गर्ने घोषणाले चिन्ता बढाएको छ।

एक स्थानीय बासिन्दा (नाम गोप्य राखिएको) भन्छन्, “मेरो दाजु दुई महिनाअघि अमेरिका पुगेका छन् र अस्थायी बसाइ पाएका छन्, तर ट्रम्प आएपछि के हुनेछ भन्ने डरले सबैमा चिन्ता छ।”

नेपाल सरकारका अनुसार, अमेरिका जान चाहने अवैध आप्रवासीहरूको संख्या दिनप्रतिदिन बढ्दै गएको छ। अध्यागमन विभागले मानव तस्करी विरुद्ध कडा कारबाही गर्ने बताएको छ, यद्यपि स्थानीय प्रशासनले यस समस्याको नियन्त्रणमा कठिनाइ भोगिरहेको बताइरहेका छन्।

दीर्घकालीन असर र सरकारको तयारी

विशेषज्ञहरू भन्छन् कि अवैध आप्रवासनले नेपालमा सामाजिक र आर्थिक असरहरू दीर्घकालीन रूपमा निम्त्याउन सक्छ। परिवारहरूले ठूलो रकम खर्च गरेर आफ्ना सदस्यहरूलाई विदेश पठाउँदा आर्थिक र कानूनी जोखिमहरू बढ्ने जोखिम रहन्छ।

नेपाल सरकारका एक उच्च अधिकारीले भने, “हामी मानव तस्करी नियन्त्रणमा कडा कदम चालिरहेका छौं। विदेश जान चाहनु स्वाभाविक हो, तर अवैध तरिका अपनाउँदा जोखिम र समस्या दुवै बढ्छ।”

हालैका वर्षहरूमा, अमेरिका अवैध रूपमा बसोबास गरिरहेका आप्रवासीहरूलाई स्वदेश फिर्ता पठाउने कार्यमा सक्रिय देखिएको छ। उदाहरणका लागि, २०२५ को सुरुवातमा अमेरिका सरकारले १०४ भारतीय नागरिकलाई निर्वासित गरेको थियो, जसमा ३३ हरियाणा, ३३ गुजरात, ३० पंजाब, ३ महाराष्ट्र, ३ उत्तर प्रदेश र २ चण्डीगढका थिए।

अवैध आप्रवासनले न केवल व्यक्तिगत तथा पारिवारिक जीवनमा नकरात्मक प्रभाव पार्न सक्छ, तर यसले मानव तस्करी, अंग व्यापार र गैरकानुनी औषध कारोबारमा संलग्न हुने जोखिम पनि बढाउँछ। साथै, अमेरिकामा अवैध प्रवेश गरेपछि त्यहाँको कानूनी प्रणाली र समाजसँग अनुकूलन गर्न कठिनाइहरू भोग्नुपर्ने हुनसक्छ।

स्थानीय परिदृश्य र भविष्यका चुनौतीहरू

रुकुम पश्चिमका बाफिकोट र आठविसकोट जस्ता गाउँहरूमा युवाहरूले अवैध मार्ग अपनाउँदै अमेरिका पुग्ने प्रयासमा आफ्नो भाग्य आजमाइरहेका छन्। बाफिकोट गाउँपालिका-६ की ७३ वर्षीया चन्द्रकली कुसारी भन्छिन्, “हाम्रो गाउँको धेरै परिवारमा कोही न कोही अमेरिका पुगेको छ र बाँकी युवाहरू पनि त्यसै सोचमा छन्।” अधिकांश युवाहरू अहिले पनि अमेरिका जान हिँडेर बाटोमा छन्।

अमेरिकी आव्रजन र सीमा शुल्क प्रवर्तन (ICE) विभागले अवैध आप्रवासीहरूलाई स्वदेश फिर्ता पठाउने कार्यलाई तीव्रता दिएको छ, जसले स्पष्ट रूपमा देखाउँछ कि अवैध आप्रवासनका विरुद्ध कडा कदम चालिनेछ।

निष्कर्ष

यसरी, रुकुम पश्चिममा अवैध आप्रवासनको बढ्दो समस्या व्यक्तिगत, पारिवारिक र सामाजिक स्तरमा गम्भीर नकरात्मक असर पुर्याउने सम्भावना रहेको छ। त्यसैले, बासिन्दाहरूले वैध र सुरक्षित आप्रवासनका विकल्पहरू अपनाउन र अवैध मार्गमा नपर्ने सचेत कदम चाल्नु अत्यन्त आवश्यक छ। ट्रम्पको पुनः सत्ता पाएपछि निष्कासनको जोखिमले यो समस्या अझ बढ्ने भएकाले, यस सम्बन्धमा उचित जानकारी र सावधानी अपनाउनु बुद्धिमानी हुनेछ ।